Nafaka Kesintisi Bordroda Nasıl Gösterilir?

Nafaka Kesintisi Bordroda Nasıl Gösterilir?

İşverenler ve Bordro Uzmanları İçin Kapsamlı Rehber

Nafaka; boşanma veya ayrılık durumlarında, ekonomik olarak zor durumda kalan eşin ya da çocuğun geçimini sağlamak amacıyla mahkeme kararıyla hükmedilen düzenli bir ödemedir. Nafaka kesintisi ise, nafaka yükümlüsünün ödemesini yapmaması hâlinde, icra yoluyla maaşından veya düzenli gelirinden bu tutarın doğrudan kesilerek hak sahibine ödenmesidir.

Bu uygulamanın temel amacı, nafaka alacaklısının mağduriyetini önlemektir. Nafaka hem çocuklar hem de ekonomik olarak zor durumda olan eş için ödenebilir.

Nafaka Türleri Nelerdir?

Türk hukukunda uygulamada en sık karşılaşılan nafaka türleri şunlardır:

• Tedbir Nafakası: Boşanma davası süresince geçici olarak ödenir.
• İştirak Nafakası: Çocuğun bakım, eğitim ve diğer giderleri için ödenir.
• Yoksulluk Nafakası: Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe ödenir.

Bu nafakaların ödenmemesi hâlinde alacaklı icra takibi başlatabilir. Takip sonucunda borçlunun maaşına haciz konulur, nafaka tutarı maaştan zorunlu olarak kesilir. Ayrıca biriken nafaka borçları tahsil edilir ve nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir.

Nafaka Kesintisi İşverenin İnisiyatifinde midir?

Hayır.
Nafaka kesintisi işverenin takdirine bırakılmış bir uygulama değildir. Mahkeme kararı veya icra müdürlüğü yazısı doğrultusunda, çalışanın net ücretinden yapılan zorunlu bir yasal kesintidir.

İşveren, nafaka kesintisini yapmak, kesilen tutarı ilgili icra dosyasına veya alacaklıya yatırmak ve bu süreci belgelemekle yükümlüdür; aksi hâlde doğrudan sorumlu olur.

Bordroda Hangi Nafakalar Gösterilir?

Bordroda yalnızca mahkeme kararı veya icra emri bulunan nafakalar yer alır.

Aşağıdaki nafaka türleri bordroda gösterilir:

• Çocuk için ödenen iştirak nafakası
• Eş için ödenen yoksulluk nafakası
• Boşanma sürecinde ödenen tedbir nafakası
• İcra dosyasına girmiş birikmiş nafaka borçları

Çalışanın kendi isteğiyle yaptığı gönüllü nafaka ödemeleri bordroda nafaka kesintisi olarak gösterilmez.

Nafaka Kesintisi Bordroda Nasıl Gösterilir?

Nafaka kesintisi, bordroda net ücretten yapılan icra kesintisi olarak ayrı bir satırda yer almalıdır.

Bordroda Doğru Sıralama

1. Brüt Ücret
2. Yasal Kesintiler

• SGK İşçi Pay
• İşsizlik Sigortası
• Gelir Vergisi
• Damga Vergisi

3. Net Ücret (Nafaka Öncesi)
4. Nafaka Kesintisi

• Nafaka Kesintisi veya İcra – Nafaka Kesintisi

5. Ödenecek Net Ücret

Bordroda Yer Alması Zorunlu Bilgiler

Nafaka kesintisi bordroda açık, izlenebilir ve denetime elverişli şekilde gösterilmelidir. Bu kapsamda:

• Kesinti adı
• Kesinti tutarı
• Hangi döneme ait olduğu
• Kesintinin net ücretten yapıldığı
• Mahkeme kararı veya icra dosyasına dayandığı

açıkça yer almalıdır.

Uygulamada zorunlu olmamakla birlikte; icra dosya numarası, icra dairesi ve alacaklı bilgilerinin bordro dipnotunda veya ek listede yer alması tavsiye edilir.

Nafaka Kesintisinin Önceliği

Nafaka alacağı, tüm icra kesintilerine göre önceliklidir.

• Nafaka kesintisinde maaşın dörtte biri sınırı uygulanmaz.
• Gerekli hâllerde ücretin tamamı nafakaya konu edilebilir.
• Nafaka kesintileri SGK primi ve vergi matrahına dâhil edilmez.

Birden Fazla Kesinti Varsa Öncelik Sırası

• Nafaka kesintileri (İştirak, Yoksulluk, Tedbir)
• Kamu alacakları (Vergi, SGK)
• Diğer icra ve hacizler

Birden fazla nafaka varsa:

• Nafakalar kendi aralarında eşit önceliklidir
• Maaş yetmezse oranlama (paylaştırma) yapılır
• Nafaka varken, maaş nafakaya yetmiyorsa başka icra kesintisi yapılamaz

Asgari ücretle çalışanlar açısından da nafaka kesintisi uygulanır. Asgari ücretliye nafaka kesilemez yönündeki kanaat yanlıştır.

İcra Yazısı Geldikten Sonra İşveren Ne Yapmalı?

1. Evrak Kontrolü

İcra yazısı dikkatlice incelenmelidir. Yazıda;

• İcra dairesi
• Dosya numarası
• Nafaka türü
• Kesilecek tutar veya oran
• Kesintinin başlangıç tarihi

yer almalıdır.

Bu bilgileri içermeyen, imzasız veya dosya numarasız yazılara dayanılarak kesinti yapılmaz.

2. Bordroya Yansıtma

Usulüne uygun icra yazısı alındığında nafaka kesintisi bordroya tanımlanır ve net ücret üzerinden uygulanır.

3. Nafakanın Ödenmesi

Kesilen nafaka tutarı çalışana ödenmez. Doğrudan ilgili icra dosyasına yatırılır. Banka açıklamasında dosya numarası ve dönem bilgisi yer almalıdır.

4. Çalışanın Bilgilendirilmesi

Çalışan yazılı olarak bilgilendirilmelidir. Ancak bilgilendirme yapılmaması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Nafaka Kesintisi Ne Zaman Durdurulur?

En sık yapılan hatalardan biri, nafaka süresinin dolduğunun düşünülerek kesintinin kendiliğinden durdurulmasıdır. Nafaka kesintisi ancak mahkeme kararı, icra dairesinden gelen kapatma veya durdurma yazısı ya da haczin fekki belgesi işverene ulaştığında sona erdirilir. Çalışanın kendi talebi veya dilekçesi tek başına yeterli değildir.

Nafakanın sona erdiği ay bordroda normal şekilde gösterilir. Sonraki aylarda ise nafaka satırı tamamen kaldırılır; sıfır tutar yazılması tercih edilmez.