İşverenlerin çalışanlarına sunduğu yan haklar arasında özel sağlık sigortası ve tamamlayıcı sağlık sigortası önemli bir yere sahiptir. Bu uygulama, çalışanların sağlık güvencesini artırırken işveren açısından da motivasyon ve bağlılık sağlayan güçlü bir avantajdır. Ancak bu sigortaların bordroda nasıl gösterileceği ve vergisel olarak nasıl değerlendirileceği çoğu zaman karıştırılmaktadır.
Özel Sağlık Sigortası Nedir?
Özel sağlık sigortası, kişinin sağlık harcamalarını belirli bir poliçe kapsamında karşılayan sigorta türüdür. SGK’dan bağımsız olarak çalışır ve kişinin tercih ettiği teminatlara göre şekillenir.
Bu sigorta ile;
belirlenen limitler dahilinde karşılanabilir.
Poliçeye göre doğum teminatı, fizik tedavi ve yurt dışı tedavi gibi ek kapsamlar da eklenebilir.
Tamamlayıcı Sağlık Sigortası Nedir?
Tamamlayıcı sağlık sigortası, SGK güvencesi olan kişilerin özel hastanelerde oluşabilecek ek maliyetlerini karşılamak için geliştirilmiştir.
Temel amacı:
SGK’nın karşılamadığı veya limit aşımına uğrayan sağlık giderlerini karşılamaktır.
TSS genellikle SGK ile anlaşmalı özel hastanelerde geçerlidir ve şu hizmetleri kapsar:
Özel Sağlık Sigortası Priminin Bordroda Gösterimi
İşveren, çalışan adına özel veya tamamlayıcı sağlık sigortası ödediğinde bu tutar çalışan için bir yan hak (menfaat) olarak kabul edilir.
Bu nedenle:
Yani çalışan bu ödemeden dolaylı olarak fayda sağladığı için kayıt altına alınması zorunludur.
Vergisel Açıdan Değerlendirme
Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde; bir işverene bağlı olarak ve belirli bir işyerinde çalışan personele, sundukları hizmet karşılığında yapılan nakdi ödemeler ile ayni yardımlar ve para ile ölçülebilen diğer tüm menfaatler “ücret” kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu kapsamda, işveren tarafından çalışan adına ödenen şahıs sigorta primleri de çalışana sağlanan bir menfaat olarak kabul edilmekte; dolayısıyla bu tutarların, çalışanın elde ettiği net fayda (ücret) olarak dikkate alınarak brüt tutara tamamlanması ve ilgili ayın bordrosuna dahil edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu sigorta primlerinin; Türkiye’de yerleşik ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi aracılığıyla düzenlenmiş olması şartıyla, belirli sınırlar dahilinde gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması mümkündür.
Ancak bu indirimin uygulanmasında iki temel sınır bulunmaktadır:
2026 yılı için bu üst sınır 396.360 TL (33.030 TL x 12) olarak dikkate alınacaktır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre; ayni yardımlar ile ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem ve ihbar tazminatları gibi çeşitli ödemeler ile belirli şartları sağlayan bazı menfaatler prime esas kazanca dahil edilmemektedir.
Bu kapsamda, işveren tarafından sigortalı adına ödenen özel sağlık sigortası primleri ve bireysel emeklilik katkı payları, belirli bir sınır dahilinde sigorta primine tabi tutulmaz.
Söz konusu istisnanın uygulanabilmesi için temel kriter şudur:
2026 yılı için brüt asgari ücretin 33.030 TL olduğu varsayımıyla hesaplama şu şekildedir:
Bu çerçevede; işveren tarafından çalışan adına ödenen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı paylarının toplamı aylık 9.909 TL’yi aşmadığı sürece, bu tutarlar sigorta primi matrahına dahil edilmeyecektir.
Ancak söz konusu tutarın bu sınırı aşması halinde, yalnızca aşan kısım kadar tutar prime esas kazanca dahil edilerek sigorta primine tabi tutulacaktır.
Damga Vergisi Kanunu kapsamında, işverenler tarafından çalışanlar adına ödenen özel sağlık sigortası primleri, çalışana sağlanan parasal nitelikte bir menfaat olarak değerlendirilir. Bu nedenle söz konusu ödemeler, ücretin bir unsuru kabul edilerek damga vergisi matrahına dahil edilir.
Her ne kadar 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde belirli limitler dahilinde sigorta primi yönünden istisna uygulanabilse de, damga vergisi açısından benzer bir istisna söz konusu değildir.
Bu doğrultuda, işveren tarafından karşılanan özel sağlık sigortası primlerinin; çalışana sağlanan net menfaat olarak dikkate alınması, brüt tutara dönüştürülmesi ve ilgili dönemin ücret bordrosuna dahil edilerek damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Bordro Hesaplama Örneği
Durumu daha iyi anlamak için basit bir örnek üzerinden gidelim:
Örnek Senaryo
1. SGK İşçi Primi (%14)
Özel sağlık sigortası SGK matrahına dahil değildir.
2. İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1)
3. Gelir Vergisi Matrahı
Gelir vergisi (%15):
Asgari Ücret Gelir Vergisi İstisnası (2026):
4. Özel Sağlık Sigortası (Brütleştirme)
Bu tutardan yalnızca damga vergisi kesildiği için, netten brüte dönüşüm sadece damga vergisi oranı üzerinden yapılır:
5. Damga Vergisi
Damga Vergisi Kanunu gereği hem ücret hem menfaat damga vergisine tabidir.
D.V Matrah:
Hesaplanan D.V:
Asgari Ücret Damga Vergisi İstisnası (2026):
6. Damga Vergisinin Dağılımı (KRİTİK)
• Ücrete ait DV:
50.000 x 0,00759 = 379,50 → 379,50 – 250,70 = 128,80 TL
• ÖSS’ye ait DV:
5.038,24 x 0,00759 ≈ 38,24 TL
7. Net Ücret
50.000 – 7.000 – 500 – 2.163,68 – 128,80 = 40.207,52 TL
Sonuç olarak;
İşveren tarafından ödenen özel veya tamamlayıcı sağlık sigortaları:
Doğru bordro uygulaması hem işverenin yasal yükümlülüklerini doğru yerine getirmesi hem de çalışan haklarının şeffaf şekilde gösterilmesi açısından büyük önem taşır.
Copyright © 2025 
All Rights
Reserved
