İşe İade Davası Ödemeleri Vergi ve SGK Açısından Nasıl Değerlendirilir?

İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleriyle düzenlenen geçersiz nedenle feshedilen iş sözleşmelerine karşı işçiye tanınan en önemli iş güvencesi mekanizmalarından biridir. İşe iade davasının kabulü hâlinde, işveren açısından yalnızca işçinin yeniden işe başlatılması değil; aynı zamanda işçinin bu sürede uğramış olduğu mağduriyete dayalı mali yükümlülükler de doğmaktadır.

Seda ATEŞ

Nisan 19, 2026

İşe İade Davası Ödemeleri Vergi ve SGK Açısından Nasıl Değerlendirilir?

2. İşe İade Davası ve Sonucunda Yapılan Ödemelerin Niteliği

İşe iade davasının kabul edilmesi hâlinde iki temel ödeme türü söz konusudur:

Boşta Geçen Süre Ücreti
İşe Başlatmama Tazminatı

Bu iki ödeme kalemi, hukuki ve mali sonuçları bakımından birbirinden tamamen farklı değerlendirilmelidir.

3. Boşta Geçen Süre Ücreti

Boşta geçen süre ücreti, işçinin işe iade kararının kesinleşmesine kadar en fazla dört aya kadar çalıştırılmadığı dönem için ödenen ücreti ifade eder (4857 sayılı İş Kanunu m.21).

* Ücret Açısından; Yargıtay’a göre bu ödeme, işçinin çalışmış gibi kabul edildiği süreye ilişkin ücrettir ve hukuki niteliği itibarıyla ücret sayılır.

(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/5857 – K. 2015/9584 – T. 09.03.2015).

* SGK Primi Açısından; “Boşta geçen sürede işçi çalışmış kabul edildiğinden, bu süreye ait ücret ve diğer haklar prime esas kazanca dahildir.”

(Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2011/12347 – K. 2012/450)

Sonuç olarak boşta geçen süre ücreti:

Prime esas kazanca dahildir.
SGK primine tabidir.
Prim bildirimi, gecikmeli hizmet bildirimi yoluyla yapılır.

SGK uygulamasında bu süreler fiilen çalışılmış gibi değerlendirilir ve hizmet süresine eklenir.

* Vergisel Açıdan;

Ücret niteliğinde olduğundan damga ve gelir vergisine tabidir.
Ödemenin yapıldığı ayın ücret matrahına dahil edilir.

* Bordro Uygulaması Açısından; Boşta geçen süre ücreti,

Bordroda ayrı bir satırda,
“Boşta geçen süre ücreti” açıklamasıyla,
SGK ve vergi kesintileri yapılarak gösterilmelidir.

* Kıdem ve İhbar Tazminatın

Çalışılmış süre sayıldığından
✅ kıdem süresine dahil edilir.
✅ Daha sonra yapılacak kıdem tazminatı hesaplarında dikkate alınır.

4. İşe Başlatmama Tazminatı

İşe başlatmama tazminatı, işverenin işçiyi işe başlatmaması halinde ödemekle yükümlü olduğu ve kanunen en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen bir tazminattır.

Yargıtay içtihatlarında bu ödeme:

“İşe başlatmama tazminatı, işçinin uğradığı zararın karşılığı olmayıp işvereni yaptırıma bağlayan, ücret niteliği taşımayan cezai nitelikli bir tazminattır.” (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2012/12067 – K. 2012/26413 – T. 04.07.2012)

* SGK Primi Açısından; ücret niteliği taşımadığı için SGK primine tabi olmadığı gibi hizmet süresi olarak değerlendirilmez. (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2012/10053 – K. 2012/14302)

* Vergi Hukuku Açısından; ücret sayılmadığından gelir vergisine tabi değildir ama damga vergisine tabidir.

* Bordroda Gösterimi Açısından; bordroda ücret kalemi olarak değil brüt tutar üzerinden yalnızca damga vergisi kesilerek ayrı bir ödeme satırı şeklinde gösterilmelidir.

* Kıdem ve İhbar Tazminatına Etkisi; ücret ve hizmet süresi sayılmadığı için; kıdem ve ihbar tazminatı hesabına dahil edilmez. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/6315 – K.2015/13291)

Karşılaştırmalı Özet Tablo (Uygulama İçin)

Ödeme Türü	Ücret Niteliği	SGK Primi	Gelir Vergisi	Damga Vergisi	Kıdem Süresine Etki
Boşta Geçen Süre Ücreti	✅ Var	✅ Var	✅ Var	✅ Var	✅ Dahil
İşe Başlatmama Tazminatı	❌ Yok	❌ Yok	❌ Yok	✅ Var	❌ Dahil Değil

6. Sonuç ve Değerlendirme

İşe iade davaları sonucunda yapılan ödemelerin, tek tip bir yaklaşım yerine ödeme türüne göre ayrı ayrı değerlendirilmesi zorunludur. Özellikle boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının bordro, SGK ve vergi yönünden karıştırılması, uygulamada önemli hata ve cezai riskler doğurmaktadır.

Bu nedenle işverenlerin ve bordro uygulayıcılarının;