Yıl İçerisinde İş(veren) Değiştiren Çalışanın Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı Yeni İşverene Taşınmalı mı?

Çalışanların yıl içerisinde iş değiştirmesi oldukça yaygın bir durumdur. Ancak işveren değişikliği sırasında insan kaynakları ve bordro ekiplerinin en sık karşılaştığı sorulardan biri, çalışanın önceki işyerindeki kümülatif gelir vergisi matrahının yeni işyerine taşınıp taşınmayacağıdır.

Bu konu özellikle çalışanların yılın ilerleyen aylarında daha yüksek gelir vergisi dilimlerine girmesi nedeniyle önem taşımaktadır. Çünkü kümülatif gelir vergisi matrahının dikkate alınmaması durumunda çalışanların gelir vergisi hesaplamaları farklılaşabilmekte, yıl sonunda ise beyan yükümlülükleri ve vergi farkları ortaya çıkabilmektedir.

Peki çalışanın önceki işverendeki kümülatif gelir vergisi matrahı yeni işverene aktarılmalı mıdır?

Gelir İdaresi Başkanlığı Ne Diyor?

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen 05.04.2023 tarihli ve E-62030549-120[61-2022]-401679 sayılı özelgede konu net şekilde açıklığa kavuşturulmuştur.

Özelgede yer alan değerlendirmeye göre;

Yıl içerisinde işveren değiştiren bir çalışan, önceki işverenden elde ettiği ücret gelirine ilişkin kümülatif gelir vergisi matrahını yeni işverenine bildirerek ücretinin kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edebilir.

Bu durumda yeni işveren, çalışanın önceki işyerindeki kümülatif gelir vergisi matrahını dikkate alarak gelir vergisi hesaplamasını sürdürebilir.

Başka bir ifadeyle, çalışanın önceki işyerindeki matrahının sıfırlanması zorunlu değildir. Çalışanın talebi ve gerekli bilgilerin işverene sunulması halinde kümülatif matrah yeni işyerinde devam ettirilebilir.

Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı Nedir?

Kümülatif gelir vergisi matrahı, çalışanın yıl içerisinde elde ettiği ve gelir vergisine tabi tutulan ücret gelirlerinin toplamını ifade eder.

Gelir vergisi tarifesi kademeli olduğundan, yıl içerisinde elde edilen toplam matrah arttıkça uygulanacak vergi oranı da değişebilmektedir.

Bu nedenle çalışanın önceki işyerinde oluşan matrahının bilinmesi, doğru gelir vergisi hesaplaması açısından önem taşır.

Yeni İşveren Kümülatif Matrahı Almak Zorunda mı?

Mevzuatta yeni işveren açısından zorunlu bir uygulamadan ziyade, çalışanın talebi üzerine uygulanabilecek bir yöntem öngörülmektedir.

311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde yer alan açıklamaya göre çalışanın talep etmesi ve işverenin de kabul etmesi halinde önceki işverene ait kümülatif matrah dikkate alınarak vergileme yapılabilmektedir.

Bu nedenle uygulamada şirketlerin bordro politikaları ve iç prosedürleri önem kazanmaktadır.

Çalışan Açısından Avantajı Nedir?

Kümülatif matrahın yeni işyerinde devam ettirilmesi;

- Gelir vergisi hesaplamalarının yıl genelinde daha doğru yapılmasını sağlar.

- Vergi dilimi geçişlerinin doğru takip edilmesine yardımcı olur.

- Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gereken durumlarda mahsup işlemlerini kolaylaştırır.

- Sonradan ortaya çıkabilecek vergi farklarının azaltılmasına katkı sağlar.

İşverenler Nelere Dikkat Etmeli?

Yeni işe başlayan çalışanlardan zorunlu olmamakla beraber;

- Önceki işyerinden alınan gelir vergisi matrah yazısı,

- Son ücret bordrosu,

- Kümülatif vergi matrahı bilgisi,

talep edilmesi uygulamada sıklıkla tercih edilmektedir.

Ancak bu bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesi ve bordro sistemine doğru aktarılması büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca işten ayrılan işçilerine de Kümülatif vergi matrahı bilgisi yazısını vermeleri gerekir.

Sonuç

Yıl içerisinde işveren değiştiren çalışanların önceki işyerlerinde oluşan kümülatif gelir vergisi matrahları, çalışanın talebi doğrultusunda yeni işveren tarafından dikkate alınabilmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın konuya ilişkin özelgesi de bu uygulamanın mümkün olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle gelir vergisi dilimlerinin doğru uygulanması, bordro süreçlerinin sağlıklı yürütülmesi ve olası vergi uyuşmazlıklarının önlenmesi açısından kümülatif gelir vergisi matrahının doğru yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

Kanun Numarası

193

Kanun

GELİR VERGİSİ KANUNU

Özelge No

62030549-120[61-2022]-401679

Özelge Tarihi

05.04.2023

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı:E-62030549-120[61-2022]-401679

05.04.2023

Konu:Yıl içerisinde işveren değiştiren personelin ücret gelirinin vergilendirilmesi 

İlgi: 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizde çalıştırmak üzere işe almak istediğiniz bazı personelin, eski işyerlerinden elde ettikleri ücret gelirlerine ilişkin kümülatif gelir vergisi matrahlarını alarak şirketinize vermek istedikleri belirtilerek, işe alacağınız söz konusu personelin eski işvereninden aldığı kümülatif gelir vergisi matrahının şirketinizde elde edilecek ücret matrahı ile ilişkilendirilip ilişkilendirilmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;

- "Ücretin tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde; "Ücret işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

..." ,

- "İşverenin tarifi" başlıklı 62 nci maddesinde; "İşverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.

..." ,

- "Vergi tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinde, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

1.Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

..."

hükümlerine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "Özel sektör işyerlerinde birden fazla işverenin yanında çalışanların durumu" başlıklı 21 inci maddesinin beşinci fıkrasında, Yıl içerisinde işveren değiştiren hizmet erbabı, ücret gelirine ilişkin gelir vergisi matrahını yeni işverenine bildirmek suretiyle ücretinin gelir vergisi tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edebilir. Bu durumda yeni işveren kümülatif matrahı dikkate alarak tevkifat yapar. Hizmet erbabının talep etmesi ve işverenlerin de kabul etmesi kaydıyla, yıl içerisinde aynı anda birden fazla işverenden alınan ücret gelirleri de kümülatif matrah dikkate alınarak tevkifata tabi tutulabilir. Yıl içinde birden fazla işverenden elde ettiği ücret gelirleri kümülatif matrah dikkate alınarak vergilenen hizmet erbabının bu gelirlerini yıllık beyannameyle beyan etme yükümlülüğü bulunması durumunda, yıllık beyannamede bildirilen matrah üzerinden hesaplanan gelir vergisinden kümülatif matrah dikkate alınmak suretiyle tevkif suretiyle ödenen vergiler mahsup edilebilecektir." açıklamaları yer almaktadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, yıl içerisinde işveren değiştirerek iş yerinizde işe yeni başlayacak hizmet erbabının, önceki işvereninden elde ettiği ücret gelirine ilişkin gelir vergisi matrahını şirketinize bildirerek ücretinin gelir vergisi tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep etmesi halinde, söz konusu hizmet erbabının şirketinizden elde edeceği ücret gelirlerinin, ilgili takvim yılında eski işverenden elde edilen ücret matrahıyla ilişkilendirilmek suretiyle kümülatif matrah dikkate alınarak Gelir Vergisi Kanununun 61, 94 ve 103 üncü maddeleri uyarınca vergilendirilmesi mümkün bulunmaktadır.

Diğer taraftan, ücret gelirleri bu şekilde vergilenen hizmet erbabının bu gelirlerini, yıllık beyannameyle beyan etme yükümlülüğü bulunması durumunda, yıllık beyannamede bildirilen matrah üzerinden hesaplanan gelir vergisinden kümülatif matrah dikkate alınmak suretiyle tevkif suretiyle ödenen vergilerin mahsup edilebileceği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.