Engellilik İndirimi Nedir?

Engellilik indirimi; Gelir Vergisi Kanunu'nun 31'inci maddesi kapsamında engelli çalışanlara ve bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan çalışanlara tanınan bir gelir vergisi avantajıdır. Bu uygulamada belirlenen engellilik indirimi tutarı aylık gelir vergisi matrahından düşülür ve çalışan daha düşük gelir vergisi öder. Böylece çalışanın net ücretinde artış meydana gelir. Engellilik indirimi, çalışma gücünün en az %40’ını kaybettiği sağlık kurulu raporuyla belirlenen çalışanlara ve engelli eşi veya bakmakla yükümlü olduğu engelli çocuğu bulunan çalışanlara sağlanan bir vergi avantajıdır.

Engelli Çocuğu Olan Çalışanlar Bu Haktan Yararlanabilir Mi?

Evet. Gelir Vergisi Kanunu kapsamında bakmakla yükümlü olduğu engelli çocuğu bulunan ücretli çalışanlar engellilik indiriminden yararlanabilmektedir.

Çalışanın kendisinin engelli olması zorunlu değildir. Ancak engelli çocuğun durumunun ilgili mevzuata uygun şekilde belgelenmesi ve engellilik indirimi hakkının yetkili makamlar tarafından onaylanmış olması gerekir.

Engellilik İndirimi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Evet. Gelir Vergisi Kanunu kapsamında bakmakla yükümlü olduğu engelli çocuğu bulunan ücretli çalışanlar engellilik indiriminden yararlanabilmektedir.

Çalışanın kendisinin engelli olması zorunlu değildir. Ancak engelli çocuğun durumunun ilgili mevzuata uygun şekilde belgelenmesi ve engellilik indirimi hakkının yetkili makamlar tarafından onaylanmış olması gerekir.

Engellilik İndirimi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Engellilik indiriminden yararlanmak isteyen kişiler engellilik vergi indirimi başvurularını; Dijital Vergi Dairesi aracılığı ya da bir dilekçe ve aşağıda belirtilen belgelerle birlikte; Defterdarlıklara (Gelir Müdürlüğüne), bağımsız vergi dairesi bulunan ilçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne, vergi dairesi bulunmayan ilçelerde ise Mal müdürlüklerine yapılması gerekir.

Hizmet Erbabının Bakmakla Yükümlü Olduğu Engelli Kişiler İçin:

• Müracaat formu - Dilekçe,

• Çalıştığı iş yerinden alınacak çalıştığına dair işveren tarafından imzalanıp kaşelenmiş yazı,

• Bakmakla yükümlü kişinin ve engelli kişinin T.C. Kimlik Numarasını içerir nüfus cüzdanı fotokopisi,

• Bakmakla yükümlü olduğuna dair belge,

• İlgili yönetmeliğe uygun Sağlık Kurulu Raporu olanlar için rapor aslı veya noter tasdikli örneği ya da raporu düzenlemiş olan hastanece tasdikli örneği.

Engellilik indirimi için çalışan tarafından gerekli belgelerle birlikte başvuru yapılır. Başvurunun değerlendirilmesi sonucunda engellilik indirimi hakkı tanınır ve işveren bu doğrultuda bordro uygulamasını gerçekleştirir.

İşverenler tarafından uygulama yapılabilmesi için ilgili kurumlar tarafından düzenlenen engellilik indirimi yazısının bulunması önem taşımaktadır.

Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişi Ne Demektir?

Engelli kişinin tabi olduğu çalışma mevzuatı veya bağlı olduğu sosyal güvenlik mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan kişiler, engellilik vergi indirimi uygulaması yönünden de bakmakla yükümlü sayılmışlardır.

• 18 yaşından küçük çocuklar, Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3 üncü maddesinin 10 numaralı fıkrasına göre, bakmakla yükümlü olduğu kişi;

•  Lisede eğitimine devam eden  ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde mesleki eğitim görmesi halinde 20 yaşını aşmamış kişiler,

• Üniversite eğitimine devam eden ve 25 yaşını aşmamış kişiler,

• Herhangi bir yerde çalışmayan yani herhangi bir sosyal güvencesi olmayan eşler,

• SGK tarafından tespit edilmiş, engelli olan çocuklar yaş sınırı olmadan bakmakla yükümlü olunan kişileri,

•  Geçiminin genel sağlık sigortalısı tarafından sağlandığı ilgili Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen kişinin anne ve babasını, ifade etmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı Başvuruları Nasıl Değerlendirir?

Engellilik indirimi başvurularında nihai değerlendirme Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Başvuru kapsamında sunulan sağlık kurulu raporları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenerek çalışma gücü kayıp oranı belirlenir.

Başvuru sahibinin sağlık raporu, Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesindeki Merkez Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilir. Yapılan inceleme sonucunda çalışanın veya bakmakla yükümlü olduğu kişinin engellilik derecesi tespit edilir ve buna göre engellilik indirimi hakkı belirlenir.

Değerlendirme sonucunda verilen karar, ilgili vergi dairesine iletilir ve başvuru sahibine tebliğ edilir. Ücretli çalışanlar açısından sonuç ayrıca işverene de bildirilerek bordro uygulamasına esas teşkil eder.

Engellilik Derecesine Göre Vergi İndirimi Tutarları Nasıl Belirlenir?

Engellilik indirimi, çalışma gücü kaybı oranına göre üç dereceye ayrılmaktadır.

2026 Yılı Engellilik İndirimi Tutarları

1. Derece Engelliler (%80 ve üzeri): 12.000 TL

2. Derece Engelliler (%60 ve üzeri): 7.000 TL

3. Derece Engelliler (%40 ve üzeri): 3.000 TL

Belirlenen bu tutarlar aylık gelir vergisi matrahından indirilerek uygulanmaktadır.

Çalışanlar, engellilik indirimi sayesinde daha az gelir vergisi öder ve net maaşları artar. Öncelikle brüt maaştan SGK primi ve diğer zorunlu kesintiler düşülür. Kalan tutar gelir vergisi matrahını oluşturur. Engelli vergi indirimi tutarı bu matrahtan düşülür ve gelir vergisi daha düşük hesaplanır.

Engellilik İndirimi Gelir Vergisi Matrahında Nasıl Gösterilir?

Engellilik indirimi, ücretlinin gelir vergisi matrahından belirli bir tutarın düşülmesini sağlayan vergi avantajıdır. Önce brüt ücretten yasal indirimler düşülür, ardından engellilik derecesine göre belirlenen indirim uygulanır ve kalan tutar üzerinden gelir vergisi hesaplanır.

Engellilik İndirimi Bordroda Nasıl Gösterilir?

Engelli vergi indirimi, çalışanın maaşından kesilen gelir vergisini azaltarak net ücretinin artmasını sağlar. İndirim, engellilik derecesine göre belirlenen tutarın vergi matrahından düşülmesiyle uygulanır ve engellilik derecesi değişmediği sürece bordroya düzenli olarak yansır.

2026 Yılı Engellilik İndirimi ve Vergi Avantajı Tablosu

Önemli Not: Yukarıdaki vergi avantajı tutarları, Gelir Vergisi Kanunu'nun 103'üncü maddesinde yer alan gelir vergisi tarifesinin ilk dilimindeki %15 oran esas alınarak hesaplanmıştır. Çalışanın bulunduğu gelir vergisi dilimine göre sağlanacak vergi avantajı daha yüksek olabilmektedir.

Örneğin 2026 yılında ikinci derece engellilik indirimi tutarı aylık 7.000 TL'dir. Gelir vergisi tarifesinin ilk dilimindeki %15 oran esas alındığında çalışana aylık 1.050 TL, yıllık ise 12.600 TL vergi avantajı sağlamaktadır. Ancak çalışanın bulunduğu gelir vergisi dilimine göre bu avantaj daha yüksek tutarlara ulaşabilmektedir.

İşveren Engellilik İndirimi Hangi Tarihten İtibaren Uygulamalıdır?

Engellilik indiriminin uygulanacağı tarih, başvuru şekline göre farklılık gösterebilmektedir.

Yetkili hastaneye sevk edilerek alınan sağlık kurulu raporlarının değerlendirilmesi sonucunda engellilik indirimi hakkı tanınması halinde uygulama rapor tarihinden itibaren başlatılmaktadır.

Başvuru sırasında daha önce alınmış bir sağlık kurulu raporunun kullanılması halinde ise engellilik indirimi başvuru tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

Bu nedenle işverenlerin, kendilerine iletilen resmi yazıda belirtilen başlangıç tarihini dikkate alarak bordro düzeltmelerini gerçekleştirmeleri önem taşımaktadır.

İşyerini Değiştiren Çalışanlar Yeniden Başvuru Yapmalı Mıdır?

Engellilik indirimi hakkı bulunan çalışanların işyeri değiştirmeleri durumunda yeniden sağlık kurulu raporu almalarına gerek bulunmamaktadır.

Ancak çalışanın yeni işyerine ilişkin bilgileri ilgili vergi dairesine bildirmesi gerekmektedir. Vergi dairesi tarafından yeni işverene hitaben düzenlenecek yazının işverene iletilmesiyle birlikte engellilik indirimi uygulaması yeni işyerinde de devam edebilmektedir.

Birden Fazla Engelli Yakını Bulunması Halinde İndirim Nasıl Uygulanır?

Çalışanın engellilik indirimi kapsamında değerlendirilmesi gereken birden fazla yakınının bulunması halinde her bir kişi için ayrı değerlendirme yapılmaktadır.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda hak kazanılan indirimler birlikte dikkate alınarak gelir vergisi matrahına uygulanır. Böylece çalışanın yararlanacağı vergi avantajı ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde hesaplanmaktadır.

Engellilik İndirimi Uygulamasında Yapılan Yaygın Hatalar?

• Engellilik oranı ile vergi indirimi derecesini karıştırmak
• Başvuru tarihinden önceki dönemler için hak talep etmek
• Süreli raporların yenileme tarihlerini takip etmemek
• Eksik veya hatalı belge sunmak
• İndirimin maaşa yansıtılıp yansıtılmadığını kontrol etmemek
• Başvuru sonucunu takip etmemek
• Vergi indiriminin otomatik uygulanacağını düşünmek

Örnek Bordro Hesaplaması -Engellilik İndiriminin Maaşa Etkisi

Örnek olarak normal statüde ki bir çalışanın 70.000 TL brüt ücret aldığı ve 2. derece engellilik indirimi hakkına sahip olduğu varsayılsın.

Bu örnekte gelir vergisi 52.500 TL üzerinden hesaplanacaktır.

Örneğin çalışanın gelir vergisi oranının %15 olduğu durumda 7.000 TL'lik engellilik indirimi aylık 1.050 TL vergi avantajı sağlayacaktır. Ancak çalışanın bulunduğu gelir vergisi dilimine göre bu avantaj daha yüksek tutarlara ulaşabilmektedir.

Bu nedenle engellilik indiriminin net maaşa etkisi çalışanın bulunduğu gelir vergisi dilimine göre değişmektedir.

Sonuç

Engelli çocuğu bulunan çalışanlar, gerekli şartları sağlamaları halinde engellilik indiriminden yararlanabilmektedir. Bu uygulama sayesinde gelir vergisi matrahı azalmakta, çalışan daha düşük gelir vergisi ödemekte ve net ücretinde artış sağlanmaktadır.

İşverenlerin uygulamayı doğru şekilde gerçekleştirebilmeleri için engellilik indirimi hakkına ilişkin resmi belgeleri dikkate almaları ve bordro süreçlerini güncel mevzuata uygun şekilde yürütmeleri önem taşımaktadır.

Engellilik indirimi uygulamasının doğru şekilde bordroya yansıtılması hem çalışanların yasal haklarının korunması hem de işverenlerin mevzuata uyumlu hareket etmesi açısından büyük önem taşımaktadır.