Aylık ve Günlük Ücretle Çalışanlarda Bordro Hesaplama: SGK Bildirimi ve Ücret Kesintileri Nasıl Yapılır?
Bordro yönetimi, işletmeler için yalnızca çalışan maaşlarının hesaplanmasından ibaret değildir. Aynı zamanda SGK bildirimi, ücret hesaplama yöntemleri, izin ve devamsızlık kayıtları, prim gün sayıları ve mevzuata uyum gibi birçok kritik süreci kapsar. Özellikle çalışanların aylık ücretli mi yoksa günlük ücretli mi çalıştığı, bordro hesaplama yöntemlerini doğrudan etkiler. Uygulamada en sık karşılaşılan hatalardan biri ise SGK’ya yapılan prim gün bildirimi ile ücret hesaplama yönteminin karıştırılmasıdır.
SGK Gün Bildirimi ile Ücret Hesabı Neden Farklıdır?
Sosyal güvenlik mevzuatına göre tam süreli çalışanların SGK prim ödeme gün sayısı kural olarak 30 gün kabul edilir. Ancak bu durum çalışanın ücretinin her zaman 30 gün üzerinden hesaplanacağı anlamına gelmez.
Bordro uygulamalarında iki farklı hesaplama mantığı bulunmaktadır:
SGK bildirimi:
Çalışanın fiilen çalıştığı gün sayısı esas alınarak yapılır.
Ücret hesaplaması:
Çalışanın iş sözleşmesinde belirlenen ücret sistemine göre yapılır.
Bu nedenle bordro hazırlanırken şu iki unsurun birbirinden ayrılması gerekir:
- SGK’ya bildirilecek prim ödeme gün sayısı
- Çalışana ödenecek ücretin hesaplama yöntemi
Bu ayrımın doğru yapılması, bordro işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi açısından oldukça kritik bir konudur.
Aylık Ücretle Çalışan İşçilerde Bordro Hesaplama
Aylık maktu ücret sistemi, çalışanlara her ay sabit bir ücret ödenmesi esasına dayanır. Bu sistemde ücret hesaplaması 30 gün üzerinden yapılır.
Bu nedenle çalışan ay içerisinde ücretsiz izin kullandığında yapılabilecek kesinti yalnızca izin alınan gün kadar olabilir.
Örnek Bordro Hesabı
Bir çalışanın aylık ücretinin 60.000 TL olduğunu varsayalım.
Günlük ücret hesaplaması şu şekilde yapılır:
60.000 TL / 30 gün = 2.000 TL günlük ücret
Çalışan Şubat ayı içerisinde 1 gün ücretsiz izin kullandıysa yapılacak kesinti:
= 2.000 TL
Bu durumda çalışanın alacağı ücret:
60.000 TL – 2.000 TL = 58.000 TL
Şubat ayında SGK prim gün sayısı 28 olduğu için çalışan:
28 – 1 = 27 gün üzerinden SGK’ya bildirilecektir.
Dolayısıyla 1 gün izin alan bir çalışanın maaşından 3 günlük kesinti yapılması doğru bir bordro uygulaması değildir.
Sağlık Raporu Alındığında Maaş Kesintisi Yapılır mı?
Aylık ücretle çalışan kişiler için sağlık raporlarında farklı bir uygulama bulunmaktadır.
İş Kanunu’na göre aylık maktu ücretli çalışanların istirahat raporlarında ücret kesintisi yapılmadan maaşlarının ödenmesi gerekir.
Eğer çalışan raporlu olduğu günler için SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alıyorsa, işveren aradaki farkı çalışana ödeyebilir.
İşverenler dilerse SGK ile mahsuplaşma protokolü yaparak ödenek süreçlerini daha sistematik şekilde yönetebilir.
Bu uygulama 4857 sayılı İş Kanunu’nun 49. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir.
Günlük veya Saatlik Ücretle Çalışanlarda Bordro Hesaplama
Günlük veya saatlik ücret sistemi, çalışanların ücretlerinin fiilen çalıştıkları gün veya saat üzerinden hesaplanması esasına dayanır.
Bu sistemde çalışanların ücretleri, ayın kaç gün olduğuna bağlı olarak değişebilir.
Örneğin Şubat ayının 28 gün olduğu bir yılda, günlük ücretle çalışan bir işçi tüm günlerde çalışmışsa ücret hesaplaması 28 gün üzerinden yapılır.
Günlük Ücret Hesaplama Örneği
2026 yılı için günlük brüt asgari ücret:
= 1.101 TL
Şubat ayında kesintisiz çalışan bir günlük ücretli işçinin brüt ücreti:
1.101 TL × 28 gün = 30.828 TL
Bu durumda çalışanın maaşı 28 gün üzerinden ödenir.
Günlük Ücretli Çalışanlarda SGK Bildirimi Neden 30 Gün?
Her ne kadar günlük ücretle çalışan işçinin fiili çalışma süresi yukarıdaki örnekte 28 gün olsa da SGK sisteminde tam süreli çalışma için prim gün sayısı 30 gün kabul edilmektedir.
Bu nedenle Şubat ayında:
- Ücret: 28 gün üzerinden ödenir
- SGK bildirimi: 30 gün üzerinden yapılır
Bu durum sonucunda SGK prime esas kazanç (SPEK) hesaplaması aylık asgari ücret üzerinden değerlendirilir.
Örneğin:
Aylık brüt asgari ücret: 33.030 TL
Fiilen ödenen ücret: 30.828 TL
Aradaki 2.202 TL’lik fark, prim hesaplamasında dikkate alınır ve ilgili prim yükümlülükleri işveren tarafından karşılanır.
Devamsızlık veya Ücretsiz İzin Bordroya Nasıl Yansıtılır?
Çalışanın ay içerisinde;
- devamsızlık yapması
- ücretsiz izin kullanması
- sağlık raporu alması
- disiplin cezası nedeniyle çalışmaması
gibi durumlarda hem ücret hesaplaması hem de SGK prim gün bildirimi yeniden düzenlenir.
Bu durumlarda çalışılmayan eksik günler bordroda düşülür ve prim gün sayısı buna göre hesaplanır.
Bordro Süreçlerinde En Sık Yapılan Hatalar
İşletmelerde bordro hazırlanırken en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- SGK gün bildirimi ile ücret hesaplama yönteminin karıştırılması
- aylık ücretli çalışanlarda hatalı maaş kesintisi yapılması
- puantaj verilerinin bordroya doğru yansıtılmaması
- SGK teşviklerinin takip edilmemesi
- mevzuat değişikliklerinin bordroya zamanında uygulanmaması
Bu hatalar yalnızca çalışan memnuniyetini etkilemez. Aynı zamanda idari para cezaları ve hukuki riskler doğurabilir.
Bordro Süreçlerinde Profesyonel Destek Neden Önemlidir?
Bordro yönetimi; İş Hukuku, sosyal güvenlik mevzuatı ve vergi uygulamalarının birlikte değerlendirilmesini gerektiren oldukça teknik bir süreçtir.
Bu nedenle günümüzde birçok şirket bordro operasyonlarını daha güvenli ve verimli şekilde yönetebilmek için dış kaynak bordrolama hizmetlerinden yararlanmaktadır.
Profesyonel bordro yönetimi sayesinde işletmeler:
- mevzuat risklerini azaltır
- operasyonel iş yükünü azaltır
- bordro hatalarının önüne geçer
- raporlama ve maliyet yönetimini daha sağlıklı yapabilir.
HRD Danışmanlık ile Dış Kaynak Bordrolama Hizmeti
HRD Danışmanlık, şirketlerin bordro süreçlerini mevzuata uygun ve hatasız şekilde yönetmelerine yardımcı olan profesyonel dış kaynak bordrolama hizmeti sunmaktadır.
HRD’nin sunduğu bordro hizmetleri kapsamında;
- Aylık bordro hesaplamalarının hazırlanması
- SGK bildirgelerinin düzenlenmesi
- Teknopark ve Ar-Ge bordrolama süreçleri
- İzin ve devamsızlık yönetimi
- SGK teşviklerinin takibi
- Mevzuat danışmanlığı
- Raporlama ve maliyet analizleri
gibi tüm süreçler deneyimli uzmanlar tarafından yürütülmektedir.
Bu sayede işletmeler bordro operasyonlarının karmaşıklığıyla uğraşmak yerine ana faaliyet alanlarına odaklanabilir, bordro süreçleri ise güvenli ve şeffaf bir şekilde yönetilir.
Bordro süreçlerinizi profesyonel bir yapı ile yönetmek ve mevzuata tam uyumlu bir sistem kurmak için HRD Danışmanlık’ın dış kaynak bordrolama hizmetleri işletmeler için güçlü ve sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır.